Over zonnepark Spijksterriet

Wie is de initiatiefnemer van zonnepark Spijksterriet?

Duurzaam energiebedrijf Pure Energie is de initiatiefnemers voor de ontwikkeling en bouw van dit zonnepark. 

Waar komt het zonnepark?

Het plangebied voor het zonnepark ligt tussen het Spijksterriet en de Kleine Dijkstraat in Spijk. Het gaat om een zonnepark van circa 13 hectare, waarvan maximaal 12 hectare wordt gebruikt voor energieproductie (netto oppervlak), in lijn met de visie Ruimte voor Energie van de gemeente Eemsdelta. Daarnaast wordt minimaal 25% van het plangebied ingezet voor natuurversterking. De wijze waarop wordt gedaan in overleg met de omgeving. Naar verwachting kan het zonnepark jaarlijks circa 14 miljoen kilowattuur (kWh) aan elektriciteit opwekken. Dat is genoeg elektriciteit voor meer dan 4.600 huishoudens.

Kan het zonnepark landschappelijk worden ingepast?

Ja, het is mogelijk om het zonnepark in te passen in het landschap en het directe zicht daarop te beperken. Zo is het bijvoorbeeld mogelijk om bosschages rondom het zonnepark te planten waardoor de zonnepanelen aan het zicht worden onttrokken. Hierdoor wordt ook het hek dat rondom het zonnepark moet staan minder zichtbaar. Dit hek is nodig om diefstal en vernielingen van de zonnepanelen zoveel mogelijk te voorkomen en is een eis van de verzekeraar van het zonnepark. Er zijn meerdere opties voor het toepassen van een bosschage rondom het zonnepark.

Daarnaast plaatsen wij in agrarische gebieden vaak zonnepanelen richting het zuiden, waardoor er relatief veel ruimte tussen de rijen ontstaat. Dit zorgt er enerzijds voor dat er voldoende licht en water op de bodem komt en anderzijds dat er voldoende ruimte is voor vogels om te broeden of te foerageren.

De ecologische inrichting van een zonnepark doen wij meestal in overleg met lokale natuur- en milieuorganisaties. Met als doel dat zonneparken een bijdrage leveren aan (het verbeteren van) de lokale vegetatie en (habitatten van) insecten en vogels. Denk aan de plaatsing van bijenkorven, inzaaien met bloemmengsels, creëren van nestgelegenheden of aanplant van struwelen rondom een zonnepark.

Over het proces en de procedure

Heeft de gemeente al toestemming gegeven voor het zonnepark?

Nee. In de visie ‘Ruimte voor Energie’, die vorig jaar (mei 2020)in de gemeenteraden van Delfzijl, Appingedam is vastgesteld, heeft de gemeente Eemsdelta haar ambitie op het gebied van duurzame energie beschreven en aangeven op welke manier zij deze wil bereiden. Daarbij is omschreven waar duurzame energie initiatieven aan moeten voldoen, op welke plekken zonne- en windenergie kan worden toegestaan en wat de regels daarvoor zijn. De gemeenteraden hebben daarbij uitgesproken dat zij initiatieven in het buitengebied zorgvuldig tot stand willen laten komen, waarbij selectie plaatsvindt op basis van kwaliteit. Om dit vorm te geven konden initiatiefnemers tot en met 18 januari 2021 initiatieven bij de gemeente Eemsdelta indienen voor zonneparken in het buitengebied. Aangezien het idee voor het zonnepark Spijksterriet aansluit op de visie van de gemeente Eemsdelta en met het oog op deze inschrijfprocedure hebben wij ons idee kenbaar gemaakt bij de gemeente. In de leidraad Zonneparken is een beoordelingskader opgenomen waaraan de initiatieven worden getoetst, waarbij o.a. goed wordt gekeken hoe participatie (lokaal eigenaarschap en procesparticipatie) wordt uitgevoerd. Het initiatief dat het hoogst scoort, voegt de meeste kwaliteit toe en krijgt de kans van de gemeente Eemsdelta om het initiatief verder uit te werken met de samenleving en andere actoren. Daarna kan pas een omgevingsvergunning worden aangevraagd.

Kan ik bezwaar maken tegen de komst van het zonnepark?

Ja, dat kan. Niet iedereen is het altijd eens met ontwikkelingen die in zijn of haar woon- of werkomgeving gebeuren. Dat begrijpen wij heel goed. Heeft u vragen of zorgen de komst van het zonnepark, dan vragen wij u vriendelijk om zo snel mogelijk contact met ons op te nemen. Wij gaan graag met u in gesprek om samen op zoek te gaan naar een oplossing. 

Komen wij er samen niet uit? Dan kunt u bij de gemeente een zienswijze of bezwaar indienen op het (voorgenomen) besluit van de gemeente om het bestemmingsplan te wijzigen of een tijdelijke omgevingsvergunning af te geven. Zij besluiten dan of uw bezwaren terecht zijn. Dit kunt u pas doen als wij officieel een verzoek voor de ontwikkeling van het zonnepark hebben ingediend bij de gemeente. Voor meer informatie verwijzen wij u naar de website van de gemeente. 

Mag het zonnepark volgens de gemeentelijke regels?

In mei 2020 hebben de gemeenteraden van Delfzijl, Appingedam en Loppersum de visie ‘Ruimte voor energie’ vastgesteld. In deze visie staat wat de ambitie op het gebied van duurzame energie is, waar duurzame energie initiatieven aan moeten voldoen, op welke plekken zonne- en windenergie wordt toegestaan en wat de regels daarvoor zijn. Het plan voor het zonnepark Spijksterriet sluit aan op deze visie. 

Kan ik betrokken zijn bij dit zonnepark?

Ja, dat kan. Voor de realisatie van het zonnepark hebben wij een omgevingsvergunning nodig. In aanloop hiernaartoe hebben wij graag contact met betrokkenen uit de omgeving, zoals omwonenden en maatschappelijke organisaties die zich betrokken voelen bij het gebied of dit idee. Wij horen graag wat de vragen, suggesties en opmerkingen uit de omgeving zijn en willen daar in ons uiteindelijke plan rekening mee te houden. Daarnaast willen we samen met de omgeving de invulling van het lokaal eigenaarschap verder uitwerken. Wie betrokken wil zijn bij de ontwikkeling van het plan voor dit zonnepark, kan zich altijd bij ons melden via info@zonneparkspijksterriet.nl

Over participatie

Krijgt de omgeving ook inkomsten van het zonnepark?

Voor de duur van 15 jaar stellen wij een deel van de inkomsten beschikbaar aan de omgeving. Dit is 0,50 euro per opgewekte megawattuur per jaar. De precieze hoogte van het bedrag is afhankelijk van de hoeveelheid energie dat in een jaar wordt opgewekt. Het bedrag stelt Pure Energie beschikbaar via een omgevingsfonds aan de omgeving. Wat de omgeving hier mee wil doen, bepaalt de omgeving grotendeels zelf. Het kan bijvoorbeeld gebruikt worden als bijdrage voor de aanleg van glasvezel, het verduurzamen van het buurthuis of het organiseren van sociale activiteiten. 

Is er ook ruimte voor financiële participatie in het zonnepark?

Pure Energie stelt altijd een deel van een zonnepark (max. 50%) beschikbaar voor financiële participatie, bijvoorbeeld via een (nog op te richten) lokale energiecoöperatie. Inwoners, maatschappelijke organisaties en bedrijven kunnen dan via zo'n lokale energiecoöperatie meedoen. Hierdoor vloeit een deel van alle inkomsten van het zonnepark direct terug naar de lokale samenleving. Dit kan door de uitkering van rendement aan leden, maar ook via bijdragen van de energiecoöperatie aan lokale projecten.

Over zonne-energie

Wat is een zonnepark?

Een zonnepark is een stuk grond met daarop zonnepanelen die elektriciteit opwekken. De grootte van een zonnepark kan variëren: van één tot meer dan honderd hectare. De zonnepanelen worden geplaatst op een ‘tafel’ (stellage) en worden, omwille van de hoogste zonopbrengst, vaak op het zuiden georiënteerd. Daarnaast komen er steeds meer zogeheten oost-west-opstellingen waarbij de zonnepanelen meer gericht worden op de ochtend- en avondzon. De zonnepanelen leveren stroom die via een omvormer en transformator wordt afgegeven aan het elektriciteitsnet. De energieleverancier levert vervolgens deze écht groene stroom aan particulieren en bedrijven.

Levert een zonnepark wel genoeg elektriciteit op?

De opbrengst van zonnepanelen is de laatste jaren flink gestegen. Zonnepanelen kunnen steeds beter de energie van de zon om zetten in elektriciteit. Een vuistregel is dat een hectare (100 x 100 meter) aan zonnepanelen ongeveer een miljoen kilowattuur (kWh) per jaar opwekt.

Kan zonlicht reflecteren op de zonnepanelen en hierdoor zorgen voor een hinderlijke schittering?

De huidige zonnepanelen hebben een speciale coating die ervoor zorgt dat er zo min mogelijk licht wordt gereflecteerd door de zonnepanelen. Dat gedeelte dat nog wel weerkaatst wordt, is minimaal en treedt slechts op bij een bepaalde hoek ten opzichte van de zonnepanelen. De tijd dat de zon onder deze hoek op de zonnepanelen schijnt, is zeer gering.

Daarnaast kan landschappelijke inpassing zoals een haag rondom het zonnepark voorkomen dat eventuele lichtschittering voor hinder in de omgeving kan zorgen.

Hoe zit het met geluidsoverlast?

Een zonnepark produceert nagenoeg geen geluid. De zonnepanelen zelf doen hun werk geruisloos. De omvormers die de gelijkstroom van de zonnepanelen omvormen naar wisselstroom voor op het elektriciteitsnet zijn verkrijgbaar zonder ventilatoren. De transformator die nodig is bij een zonnepark produceert een lichte zoem zodra midden op de dag de zon op het felst schijnt, maar dit valt al snel weg tegen achtergrondgeluiden in de omgeving. Gezien de afstand tussen het beoogde zonnepark en woningen in de omgeving verwachten wij dat omwonenden bij hun huis het zonnepark niet kunnen horen.

Waarom niet alleen zonnepanelen op dak?

Wij ontwikkelen en bouwen al meer dan 25 jaar duurzame energieprojecten, waaronder zonneprojecten. Veelal zijn deze op daken geplaatst, maar Nederland staat voor een grote opgave als het gaat om halen van onze doelstellingen voor verduurzaming van de energievoorziening. Willen wij deze doelen halen, dan moet alle verschillende manieren van duurzame energie worden toegepast. Zowel naar windmolens, geothermie, biomassa, zonnepanelen op daken als naar zonnepanelen op velden. Ook is niet elk (bedrijfs)dak zonder meer geschikt voor zonnepanelen. Zo is een belangrijk aandachtspunt of de constructie het extra gewicht van de zonnepanelen wel kan dragen.

 

Is het niet zonde om goede landbouwgrond vol te leggen met zonnepanelen?

Wij beseffen dat er verschillende meningen zijn over het gebruik van landbouwgrond voor een zonnepark. Toch vinden wij het verantwoord om een plan te maken voor dit zonnepark. Wij zijn ervan overtuigd dat het gebruik van landbouwgrond voor zonneparken niet te vermijden is als we als Nederland willen zorgen dat we onze duurzaamheidsdoelstellingen halen. De transitie naar een duurzame energievoorziening vraagt veel ruimte en zal het Nederlandse landschap op veel plekken veranderen. Ook zullen bepaalde stukken grond anders worden benut dan voorheen. De betreffende grondeigenaren zijn bereid hieraan mee te werken en daarom zijn wij tot de conclusie gekomen dat het verantwoord is dit plan te maken. Wel beseffen wij dat hier anders over kan worden gedacht en zijn altijd bereid hierover het gesprek aan te gaan.

Branchevereniging HollandSolar meldt overigens op basis van meerdere wetenschappelijke bronnen dat voor het bereiken van de duurzaamheidsdoelstellingen minder dan een half procent van de landbouwgrond wordt gebruikt voor zonneparken. Daarmee komt de voedselproductie niet in gevaar. Naast zonneparken op landbouwgrond wordt namelijk ook ingezet op zonnepanelen op daken.

Is er nagedacht over invloed op planten en dieren?

De invloed van een zonnepark op de planten en dieren in de omgeving is sterk afhankelijk van het huidige gebruik van de grond. Als bijvoorbeeld een weiland verandert in een zonnepark en dit wordt ingepast met bloemrijke randen en beplanting komt er meer ruimte voor planten en dieren die niet gedijen in een weiland met alleen één grassoort. De biodiversiteit kan door de komst van een zonnepark toenemen, mits er aandacht wordt geschonken aan het plaatsen van groen. Wij willen daar bij het ontwerp van dit zonnepark rekening mee proberen te houden. Als u daar suggesties voor hebt, horen wij dat graag. Daarnaast moet het plan voor het zonnepark ook worden getoetst aan de Wet natuurbescherming. Deze wet waakt ervoor dat de impact op de natuur beperkt is.

Worden de panelen aan het eind van hun levensduur opgeruimd?

Ja, wij zorgen ervoor dat de zonnepanelen aan het eind van hun levensduur worden opgeruimd. Wij gaan ervan uit dat het zonnepark 25 tot 30 jaar geëxploiteerd kan worden. Wij zijn er dan ook verantwoordelijk voor dat deze weer worden verwijderd indien het zonnepark niet meer wordt geëxploiteerd. 

Zijn zonnepanelen recyclebaar?

Zonnepanelen zijn al grotendeels recyclebaar, maar nu nog niet volledig. Een zonnepaneel bevat een aluminium frame, een glasplaat, de (meestal silicium-)cellen, een kunststof plaat, geleiders en EVA folie. Tijdens het recycling-proces worden veel van deze stoffen van elkaar gescheiden en zo mogelijk terug gewonnen voor hergebruik. Helaas is dat nu nog niet helemaal het geval, maar de verwachting is wel dat zodra de grote aantallen afgedankte panelen zich aandienen, volledige recycling goed mogelijk is.